Yves wil zich verkiesbaar stellen voor een Vlaamse partij in Schaarbeek. Zijn doel is om in 2012 of ten laatste in 2018 de de gemeenteraad te vervoegen. Hij is tweetalig en zijn voorkomen volstaat. Van politiek kent hij niets, maar hij is bereid zich grondig bij te scholen in de leer van het crowdpleasen, het handjesschudden en het ongemerkt opstrijken van steekpenningen.

Hij heeft al een pand op het hoog, een ambtswoning, een statig herenhuis waarin hij kan wonen en op het gelijkvloers een kantoor kan inrichten om mensen te ontvangen. Om informatie te verstrekken en smeergeld te ontvangen, documenten te tekenen of te doen verdwijnen. Yves is bereid om het stereotype van het sjoemelende gemeenteraadslid alle eer aan te doen. Hij wil strijden voor het omkoopbare imago van de lagere politieke kaste.

Voorlopig heeft Yves nog geen politieke affiliatie. Hij moet de situatie in zijn gemeente bestuderen. Bij welke partij maakt hij het meeste kans op een zetel? Ideologie is een kwestie van een narratief op te bouwen met feiten en wensdromen; beide zijn er in overvloed. Omissies zullen talrijk zijn, onvermijdelijk. Ideologie is je meningen niet zozeer geweld aandoen, als wel ze binnen een eeuwenoud kader doen passen. Yves is bereid te laboreren aan de formulering en opbouw van zijn opvattingen.

Als iemand een tip geeft over bij welke partij een inwoner van Schaarbeek zich dient aan te sluiten, wil hij ooit kans maken op een zetel in de gemeenteraad, dan mag die dat in de commentaren schrijven. Of een fax sturen! Werkt altijd!

Na zijn uren leest hij een boek over macro-economie. Hij zich wil omscholen tot financieel-economisch journalist. Dan kan hij in plaats van de bejaarden die hij nu interviewt, spreken met bedrijfsleiders en vlotte, bemiddelde jongens in afgelikte vergaderzalen, kan hij zich vergapen aan de handigheid waarmee ze zich verrijken. Het doel: om zich die handigheid eigen te maken en zelf een vlotte, bemiddelde jongen te worden. En dan rijden met een BMW 5-reeks. Om indruk te maken op de schoonouders.

Wat Yves’ succes vooralsnog in de weg staat is niet alleen zijn gebrekkige kennis van de economie — daar werkt hij aan, traag maar zelfzeker — doch ook hoelang hij kan veinzen dat het lot van de Vlaamse bedrijven hem werkelijk ter harte gaat. Macro-economie kan Yves best boeien, want dat gaat over de vraag hoe een samenleving in te richten, hoe als landen met elkaar om te gaan, hoe het eigen land te organiseren. Om uiteindelijk de burgers van het land een beter leven te bezorgen. Macro-economie is een instrument tot volksverheffing. Wordt het concreter en nemen we de KMO’s en multinationals onder de loep, treffen we vooral winstmaximalisatie, concurrentie en marketing aan. Daar huivert Yves van. Hij is nog niet voldoende vlot en bemiddeld om zich te vergenoegen met het dagdagelijkse proces van de welvaartcreatie.

Morgen moet Yves in gesprek gaan met een dame van 73 jaar die voor haar kleinkind een tuinhut liet bouwen door een stel onderbetaalde Bulgaren. Hij vraagt zich af of zwartwerk, iets wat de publieke opinie afkeurt, wel altijd af te keuren is. Dat is de invalshoek van het interview. Welke straf moet de 73-jarige dame krijgen voor het stiekem tewerkstellen van een stel jonge kerels die door malafide Turken het land werden binnengesmokkeld?

Maar voorlopig heeft Yves nog andere zorgen. Zoals het water dat hij voor zijn groene thee aan de kook bracht, genoeg laten afkoelen. Hij heeft ergens gelezen dat je geen kokend water mag gebruiken. Anders zou tot 85% van de werkzame stoffen in de thee verdampen. Hij weet niet welke werkzame stoffen het zijn, en of hij ze echt nodig heeft. Hij las ook dat groene thee niet per se gezond is. Voor de Chinezen is groene thee een genotsmiddel, zoals koffie. Door handige marketing wordt het door het westen gezien als een geneesmiddel. Voeg groene thee toe aan zeep en de zeep verkoopt beter. Absurd.

Zo’n kwestie vermengt zich in Yves’ hoofd met de kwestie van het zwartwerk, van zijn toekomst in de financieel-economische journalistiek, van zijn afkeer van winstmaximalisatie, van de vluchtige aard van pixels. Hij zou dit stuk tekst graag beëindigd zien met de mededeling dat hij een kopje thee gaat drinken op zijn terras om het allemaal te overpeinzen wijl hij tuurt naar de bomen die zacht wiegen onder een grijze hemel. Maar dat zal niet lukken. Het water is inmiddels koud.

Vandaag wandelde Yves door Brussel. Hij ging een winkel met feestartikelen binnen, zag een vriendin van hem staan in een café in het centrum en ontfutselde haar een boek over overheidsfinanciën, scoorde een gratis fles witte wereldwinkelwijn voor zijn geliefde, kocht jasmijnthee in een Chinese supermarkt. Ook liet hij zich tezamen met een brigade Turken en Marokkanen transporteren tot een tramhalte nabij een warenhuis van Lidl-signatuur. De sekt kostte 2,69 euro en ook de rijst was billijk geprijsd. Hij nam beide mee naar huis. Daarna betaalde hij een Marokkaanse slager voor pikante worst en kippenworst. Tomaten en komkommers had hij thuis nog liggen.

De mensheid is dom, vindt Yves. Ze laat zich leiden door de geruchten en leugens die de media verspreiden. Hij rebelleert daartegen, kiest de kant van de underdogs, sympathiseert met groene jongens, Turken en rauwkost. Hij doet het niet omdat het zo hoort, uit principe, maar omdat hij genegenheid voelt voor groene jongens, Turken en rauwkost. Is hij een slechte Vlaming? Hij is geen Vlaming. Hij woont in Brussel.

Vandaag ging hij naar een kerk. Nog zo’n voorbeeld van een underdog. Een wereldwijd netwerk van oude mannen en praalgebouwen, maar een underdog. In het schip van de kerk vond Yves koelte. Hij gaat liever in een kerk zitten dan te betalen voor een cocktail in een café vol hipsters. In de kerk voelt hij zich niet bekeken, heeft hij niet het gevoel dat hij moet pronken met zijn mooie schoenen, of dat de ander uit is op zijn geld. In de kerk kan hij zich nog mens voelen.

De kerk is net als de trein een bastion van beschaving. Maar de Vlaming is niet geïnteresseerd in beschaving. Die wil een dieselwagen van het werk, niet geloven in God maar wel de schone schijn ophouden in de kerk — van extravagante trouwpartijen tot communiefeesten waarvoor zelfs de armen diep in de buidel tasten.

Yves zegt altijd: de Vlaming is een parvenu. Het beste bewijs is, vindt hij, het VT4-programma Komen eten. Daarin doen zelfs toiletdames zich voor als leden van een adellijk geslacht. Ze hebben nog nooit van Perzië gehoord en een boek lezen doen ze alleen als er foto’s van tomaten of sardinen instaan, maar als de gastheer durft te zondigen tegen de ijzeren wetten van de etiquette, zouden ze in staat zijn hem met het zorgvuldig geslepen lemmet van hun Piet Huysentruyt-keukenmes de keel over te snijden.

De Vlaming is een parvenu die eenmaal hij een job heeft en zich aan de greep van zijn ouders kan ontworstelen, een huis bouwt en kleding draagt van Prada of Armani. Of toch tenminste een auto van een Duits merk koopt. Of klompen en een bakfiets. De Vlaming legt geld op tafel en glimt van trots. Hij werkt in een fabriek maar kan zich dankzij ons door ACW verdedigd sociaal model status en keukenmessen kopen.

Yves is in de war. Misschien is iedereen wel een parvenu. Wie is er immers echt beschaafd? Zijn het niet de baronnen en de bedrijfsleiders en de topbankiers die zich ten aanzien van kamermeisjes en schoenpoetsers als beesten gedragen? Zijn we niet allemaal dienaren van de mammon, geilen we niet allemaal op aanzien en macht sinds we uit Eden werden verdreven?

Yves wil terug naar Eden. Hij verlangt naar een paradijs, naar anarchie, naar zijn eigen avocado’s kweken, naar orde, naar bier. Maar het paradijs kan je niet kopen bij Torfs of in de Apple Store. Het paradijs is weg. En het is maar in de kerk dat Yves dat ten volle beseft. Daar wordt niet gedaan alsof het paradijs op aarde kan worden bereikt. Priesters veroordelen ijdelheden in hun preken.

Yves beseft nu dat hij al die jaren, die talloze jaren die hij leefde als atheïst en lid van de trotse gilde der vrijdenkers die Dawkins en Hitchens lezen — enfin, die er toch al eens over hebben gelezen, middels een recensie’tje en een interview hier en daar — dat hij na al die jaren eindelijk de kerk waaraan zijn grootmoeder zo gehecht is op waarde schat. Hij haatte de kerk omdat de Vlaming op de christendemocraten stemt en er zijn zonen en dochters laat dopen en trouwen terwijl IEDEREEN TOCH VERDOMME WEET DAT ER GEEN GOD IS.

Nu beseft Yves dat de Vlaming niet alleen een parvenu en een hypocriet is, maar dat de Vlaming ook een obstakel vormde tussen hem en de wijsheid dat het paradijs bereiken in dit leven niet aan de orde.

Zou Yves het de Vlaming vergeten? Is hij voldoende underdog?

Neen.

De reden waarom Yves ontstaat in tekst is dat de auteur houdt van de leegte van een bladzijde. Die leegte te vullen is rebelleren tegen de zinloosheid. Vechten tegen de bierkaai, maar niet zonder ondertussen een aantal pinten te drinken. Het is pas wanneer de tekst vordert en dreigt ten onder te gaan aan de fouten die erin zijn geslopen, dat de zinloosheid weer opkomt. Ze zaait twijfel in het brein van de schrijver. Hij ziet de massa woorden en denkt: is  het niet beter deze warboel te laten voor wat ie is?

Yves begrijpt de schrijver. Hij aanvaardt zijn onregelmatige leven. Hij kan niet elke dag tot leven worden gewekt. Hij mag blij zijn dat hij soms ontstaat. De hoop op een nieuwe verschijning doet hem leven. Er is vertrouwen.

Deze nacht heeft Yves naar een Amerikaanse televisieserie gekeken. Daarin: actiescènes, handige geheim agenten etc. Hij beseft dat het geen grote kunst is maar, amai zeg, het is o zo verslavend. Hij keek tot een stuk in de nacht naar het tweede seizoen en deze namiddag joeg hij er de twee laatste afleveringen van dat seizoen door. Daarna voelde hij zich moe. Met een rugzak vol boeken wandelde hij een blokje rond. Daarna dronk hij wodka en probeerde hij te slapen.

Vanavond komt er iemand eten. De keuken is nog niet opgeruimd. Er liggen vuile borden op het aanrecht, naast tassen waarin nog resten koffie en thee overblijven. Het ontbijt liet zijn sporen na.

De douchekop stort water op Yves. De dromen van de afgelopen nacht maken plaats voor gedachten over de dag die hem wacht.

Hij droogt zich af en staart uit het raam. Hij ziet huizen, bomen en daarboven een grijze lucht. De week was goed begonnen, de zon scheen toen nog. Op een bank in het park zitten, het zit er vandaag niet in.

Yves daalt de trap af. Hij eet muesli en gaat liggen in de zetel. Een aflevering van een soap later, is hij uitgeteld. Was het maar al avond, denkt hij.

Hij neemt plaats achter zijn laptop, beantwoordt mails, begeeft zich op sociale netwerken. Wat opvalt: Facebook en Twitteren monteren hem niet op. Ze veranderen zijn gemoed niet zoals echt sociaal contact dat doet. Daarmee wil Yves niet maatschappijkritisch zijn. Het valt hem op, dat is alles.

Yves zit in een tussenfase. Een deel van zijn leven is wellicht over, maar dat is nog niet officieel. Wat hij in afwachting kan doen?Familie en vrienden suggereren: arbeid.

Yves is het concept arbeid niet ongenegen. Met anderen iets doen om anderen te helpen en in ruil zelf geholpen te worden. De huidige definitie lijkt anders te zijn. Nu word je betaald om af te zien zodat je bazen anderen kunnen afzetten. ‘Is dat cynisch?’vraagt Yves zich af. Wellicht, maar andere jobs vindt hij niet.

Het liefst zou Yves met anderen muziek maken en praten over het leven. Maar de anderen, hoewel talrijk aanwezig op sociale netwerken, zijn druk bezig met werk en examens. Het is pas leuk een lanterfanter te zijn als je samen met anderen leeg kan lopen.

Luiheid is op zijn best een sociaal gebeuren. Yves wil daarom een collectief ter bevordering en uitoefening van de luiheid beginnen.

Wil er iemand lid worden?

Buiten zijn wil om kan Yves heel kwaad kijken. Zijn oogleden hangen als theezakken in lauw water, zijn voorhoofd is door rimpelvorming onderverdeeld in dunne huidstroken, zijn neus is opgetrokken alsof een geur van verrotting de weerszijden van zijn tussenschot vult; als hij dan een jong meisje recht in de ogen kijkt, valt het wel eens voor dat die begint te gillen. En dan kijkt opeens heel de straat naar hem. Vooral de allochtonen. Die moeten niet weten van verkrachters. Ja, soms ziet Yves eruit als een verkrachter.

Om dat tegen te gaan wil Yves een zonnebril kopen. Dan hebben mensen het niet langer door als hij hen recht in de ogen kijkt, speelt de zon hem ook niet langer parten. Vraag is: waar koop je zo’n bril? En is het wel verstandig om alleen op pad te gaan, zou hij niet beter iemand meenemen die kan oordelen of hij er niet als een idioot uitziet met een zonnebril op?

Moeilijke vragen die er hem van weerhouden naar buiten te gaan. Dus hangt hij maar wat in de zetel als een kasplant, niet wetend wat te doen. Naar buiten kijken gaat uiteindelijk vervelen. En van boeken lezen wordt hij moe. Yves noemt dat de ziekte van de moderne mens: een aristocraat die zélf zijn verveling moet opheffen. Geen slavendrijver, koning of leenheer die instaat voor de opschorting van zijn lamlendigheid.

Yves is van adel, maar heeft geen vrienden-baronnen om mee op konijnen te jagen.

Hij heeft de voorbije week als een gek weekbladen en kranten gelezen. Ze stonden vol artikels over uiteenlopende kwesties waar elke partij weer een andere kijk op heeft. De gedachte dat een bepaalde partij het telkens bij het rechte eind heeft lijkt Yves absurd, maar hij moet nu eenmaal kiezen. Al die artikels maken het hem echter alleen maar moeilijker om een keuze te maken. Hoe meer hij leest, hoe meer hij het gevoel heeft niets te weten.

Waarom moeten burgers eigenlijk op de hoogte zijn van alle politieke problemen? Zoals slagers betaald worden om de vervelde taak op zich te nemen met bloedende hompen vlees in de weer te zijn — en niet de aandrang voelen daar voortdurend middels de pers over te communiceren met de consument — zouden politici hun legislatieve en andere moeilijkheden ook voor zichzelf moeten houden.

Vandaar, denkt Yves, dat politici almaar aanweziger zijn in amusementsprogramma’s. Daar horen ze thuis, daar entertainen ze het volk in plaats van hen op te zadelen met monologen over de asielwetgeving of uiteenzettingen over het buitenlandbeleid. Yves heeft dus beslist om de kranten en tijdschriften, die hem overigens een aardige duit kosten, links te laten liggen en zich ‘s avonds in zijn zetel te nestelen om gezellig naar de televisie te kijken. Hij moet zich haasten, want wie weet zijn er binnenkort verkiezingen, en dan mogen de politici niet meer in amusementsprogramma’s opdagen. En hoe weet hij dan wie hij het sympathiekst vindt, in wie hij het meeste vertrouwen heeft?

Gelukkig heeft de openbare omroep daar iets op gevonden: verkiezingsprogramma’s worden steeds onderhoudender. Dat zal Yves ongetwijfeld blij stemmen. Zolang ze de inhoud niet te veel op de voorgrond plaatsen, zal hij blijven kijken. En vol vertrouwen de bolletjes inkleuren.

Soms gaat Yves schaken met een spierziek kind dat in zijn flatgebouw resideert met zijn bijstandsmoeder. De vader heeft al lang elders een normaal gezin op poten gezet. Het kind is nochtans zeer intelligent, en dat apprecieert Yves. Want Yves weet van zichzelf dat hij niet zo’n briljant man is. Daarom leest hij ook al die boeken à la Postwar Europe, al die magazines à la The New York Review of Books, omdat er zoveel in staat dat hij niet weet. Nu, dat spierziek kind weet dat ook allemaal niet, en doet de moeite niet om te lezen, maar dat hoeft niet: hij is een spierziek kind. Hij wordt al intelligent gevonden als hij de regels van het schaken kent. Godverdomme.

Tijdens de laatste schaakpartij hadden Yves en het kind een discussie over het gebruik van scheldwoorden in de literatuur. Yves vond het nodig, omdat literatuur een weergave van de werkelijkheid is die volledig uit taal is opgebouwd, en het dus absurd zou zijn om net die talige aspecten van de werkelijkheid — denk aan dialogen, het gebruik van scheldwoorden — weg te laten uit de literatuur. Het spierzieke kind vond daarentegen dat literatuur niet de gemakkelijkste weg mag bewandelen. ‘Het is geen lectuur, het is geen één op één weergave van de werkelijkheid, het is een interpretatie die het best kan stellen zonder scheldwoorden. Daarmee is scoren te gemakkelijk. Schelden is geen kunst.’ Het spierziek kind deed volgens Yves alsof de gangsta rap, toch ook een vorm van kunst en— waarom niet? — literatuur, nooit had bestaan.

‘Zeg, spierziek kind, heb jij ooit gehoord van Snoop Dogg?’ En neen, dat had het kind niet. Het was vanwege zijn spierzieke gestel buiten het reguliere onderwijs gehouden, en zijn ouders hadden het gehersenspoeld met Mozart, Tolstoj en video-opnames van ballet. Dat vond Yves toch wel extreem. Je kan je tijd niet begrijpen als de enige cultuur die je tot je neemt cultuur is van een geheel ander era. ‘Mijn excuses, spierziek kind,’ zei Yves nadat hij diens paard schaakte, ‘maar totdat jij begint te luisteren naar Snoop Doog, zal jij nooit een held van onze tijd worden.’

Toen belde Anton, die zijn hulp nodig had. ‘Yves, ik moet een trouw fotograferen en mijn Canon 550D heeft zojuist de geest gegeven, en-ie is verdorie nog maar een week oud. Wat een rommel gooien die Japanners toch op de markt dezer dagen. Had jij geen degelijke Duits fotoapparaat? Ik kan het binnen een halfuur komen ophalen, en dan rijd ik meteen door naar Gingelom, waar de huwelijkspartij plaatsheeft.’

Yves had inderdaad nog een Leica liggen, een metalen ding dat zijn grootvader hem had nagelaten. In zijn testament stond dat het voor Yves bedoeld was, omdat hij de enige was in wie hij enig fotografisch talent zag. Grootvader vergiste zich wel vaker. Hij had al zijn geld op de beurs verloren en pleegde zelfmoord met een briefopener.

‘Anton, geen probleem! Het is wel zo’n exemplaar met een vaste lens, waarmee je niet kan zoomen.’

Anton vond het best en hij vertrok onmiddellijk. Yves ging naar zijn slaapkamer en nam een schoendoos die onderin zijn kast stof had liggen vergaren. Daarin zat zijn grootvaders Leica, een knap apparaat zo op het eerste gezicht. Geen plastiek, geen megapixels, geen klein schermpje dat in het zonlicht onleesbaar wordt. Hij stak er een nieuw rolletje in en deed wat kleren aan. In zijn tuin maakte hij foto’s van de heg, van zijn konijn, van de zon die door de takken scheen, en hij droomde van een bestaan als fotograaf. Het leek hem wel wat, het land verkennen en overal beelden schieten. Mensen irriteren. Politici laten poseren en op de verkeerde momenten afdrukken, zodat ze er als de lelijke menshatende maffioso uitzien die ze zijn.

En dan zag hij zichzelf een modeshow verslaan. Foto’s van knikkende knieën, kleren die op scène openscheuren, homo’s die gesticuleren en hun hoofd in hun handen verbergen omdat alles onherroepelijk misgaat. En daaronder commentaar van de fotograaf. Droog, feitelijk.

Maar toen belde Anton aan. Yves gaf hem de Leica. Hij benijdde hem omdat hij betaald werd om zoiets simpels te doen als foto’s nemen — als kind nam Yves veel foto’s, maar daarna verloor hij zijn interesse in andere mensen, en natuurfotografie was iets voor nerds.

Een dag later belde hij naar Anton om te vragen hoe het ging, maar zijn vriendin nam op, huilend en kwaad. ‘Anton amuseerde zich zo met jouw Leica, met dat stom ding, dat hij na het huwelijk de stad is ingetrokken en zoals de Amerikaanse straatfotografen een dronkaard probeerde te fotograferen. Maar hij kwam niet thuis met zwart-witte foto’s van een dronkaard, hij kwam thuis met een hersenschudding! Altijd, al-tijd wanneer hij van bij jou komt, loopt het fout af. Je bent een loser, Yves, blijf weg van mijn man.’

Yves was zo gelukkig dat hij een sigaar opstak.